Biểu hiện và cách điều trị dị ứng thức ăn ở trẻ

0
63

Trẻ em, đặc biệt là những bé dưới 3 tuổi rất dễ bị dị ứng khi tiếp xúc với những thức ăn có tính dị nguyên cao. Vậy biểu hiện của bệnh dị ứng thức ăn này như thế nào và cách điều trị cụ thể ra sao?

Các biểu hiện

Dị ứng có thể xảy ra vài phút hoặc vài giờ sau ăn. Các triệu chứng thường thấy khi trẻ bị dị ứng thức ăn là ngứa họng, rát miệng, đau bụng, buồn nôn, tói mửa, tiêu chảy, hoa mắt, chóng mặt, nổi ban đỏ, ngứa trên da. Trường hợp dị ứng nặng có thể gây khó thở, huyết áp giảm mạnh, thậm chí tử vong. Đặc biệt, có một số trường hợp, sau vài ngày trẻ mới xuất hiện triệu chứng dị ứng thức ăn như ho liên tục, chảy nước mũi, táo bón, lười ăn, giảm tập trung và ngủ kém.

Da nổi ban đỏ, ngứa rát; buồn nôn; đau bụng… là những triệu chứng của dị ứng thức ăn ở trẻ  (Ảnh internet)

Mức độ nặng của bệnh phụ thuộc vào thời gian xuất hiện phản ứng sau khi ăn, lượng thức ăn mà trẻ đã tiêu thụ và cơ địa của trẻ. Tuy nhiên, nên phân biệt dị ứng thức ăn với triệu chứng bất dung nạp thức ăn, ví dụ như bất dung nạp lactose. Đây là trường hợp cơ thể trẻ bị thiếu lactose (một loại enzym giúp tiêu hóa đường lactose trong sữa). Do đó, khi ăn sữa bò, trẻ thường bị buồn nôn, đầy bụng, tiêu chảy, thậm chí nổi mẩn đỏ. Tuy nhiên, trường hợp này, hệ miễn dịch không tham gia vào cơ chế của các triệu chứng trên nên không được gọi là dị ứng.

Các thức ăn dễ gây dị ứng là trứng, hải sản, sữa đậu phộng, hạnh nhân, cá… Do hệ thống miễn dịch của trẻ cần có thời gian để hình thành phản ứng miễn dịch với dị nguyên có trong thức ăn, cho nên vào lần đầu tiên hấp thu loại thức ăn đó rất ít khi xảy ra dị ứng.

Tần suất xuất hiện dị ứng thức ăn?

Kết quả của nhiều nghiên cứu gần đây có thấy tỉ lệ trẻ nhỏ có nguy cơ dị ứng thức ăn chiếm đến 40%. Tỉ lệ này thường giảm dần theo tuổi và phụ thuộc vào sự thay đổi môi trường, thói quen ăn uống và cách sống của từng cộng đồng, cá thể.

Những trẻ nào dễ bị dị ứng?

Tỉ lệ dị ứng ngày càng gia tăng trên thế giới đặc biệt ở trẻ nhỏ. Bệnh dị ứng thức ăn có tính di truyền khá cao nên có thể căn cứ vào tiền sử bệnh dị ứng của bố mẹ để xác định được nguy cơ dị ứng của đứa trẻ ngay khi còn nằm trong bụng mẹ. Ví dụ: nếu cả hai bố mẹ cùng mắc các bệnh dị ứng thì con nguy cơ mắc50 – 80%; nếu một trong hai bố mẹ bị dị ứng thì con có nguy cơ bị dị ứng khoảng 20 – 40%, thậm chí khi cả bố và mẹ không bị dị ứng vẫn có 5 – 15% trẻ nguy cơ mắc bệnh dị ứng.

Từ những thống kê này có thể thấy, những trẻ sinh ra trong các gia đình có cả bố và mẹ bị dị ứng hoặc một trong hai bố mẹ bị dị ứng là nhóm trẻ có nguy cơ bị dị ứng thức ăn cao nhất.

Điều trị dị ứng như thế nào?

Nguyên tắc cơ bản để điều trị dị ứng là tìm và tránh các dị nguyên gây dị ứng. Điều này đồng nghĩa với việc bố mẹ phải thay đổi thói quen ăn uống và cẩn trọng hơn trong việc lựa chọn thức ăn cho trẻ.

Trong giai đoạn trẻ bắt đầu ăn dặm, bố mẹ nên cho trẻ hấp thu các thực phẩm ít dị ứng như gạo và các loại củ. Tuyệt đối không cho trẻ ăn các loại thức ăn chế biến sẵn như xúc xích, thịt lợn xông khói, gia vị nhân tạo…

Nên loại bỏ những thực phẩm có thể gây dị ứng thức ăn ra khỏi chế độ ăn của trẻ (Ảnh internet)

Ngay khi nghi ngờ trẻ bị dị ứng với loại thức ăn nào đó, cha mẹ nên đưa con đến phòng khám và thực hiện một số xét nghiệm chuyên khoa như: xét nghiệm trên da của trẻ hoặc làm xét nghiệm máu để xác định một cách chắc chắn thức ăn mà trẻ bị dị ứng, từ đó có cách điều chỉnh và phòng tránh kịp thời.

Khi biết trẻ dị ứng với một loại thức ăn nào đó, nên loại bỏ nó ra khỏi thực đơn của trẻ. Ngoài ra, cũng không nên chế biến hoặc đựng thức ăn của trẻ trong các vật dụng có dính các thức ăn mà trẻ dị ứng. Thực tế, dị ứng thức ăn không phải là căn bệnh kéo dài suốt cả đời, cho nên cha mẹ không cần bắt trẻ mãi mãi không được đụng đến một loại thực phẩm nào cả. Sau một thời gian, bạn có thể cho trẻ ăn lại thức ăn đó (ngoại trừ những món gây phản ứng dị ứng cấp tính như sốc phản vệ).

(Tổng hợp)