Chăm sóc sản phụ sinh mổ cần chú ý những điều gì?

0
41

Sau sinh mổ, sản phụ hồi phục lâu hơn so với khi sinh thường, nguy cơ nhiễm trùng cũng cao hơn. Do đó, việc chăm sóc sản phụ sinh mổ cũng cần cẩn trọng hơn để sản phụ nhanh hồi phục.

Chăm sóc vết mổ

Ở tuần đầu tiên, do vết mổ chưa khô nên việc chăm sóc sản phụ sinh mổ chủ yếu do các bác sĩ chuyên môn và nữ hộ sinh đảm nhiệm là chủ yếu. Sản phụ sẽ được chăm sóc vệ sinh vết mổ, cho dùng các thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh hay thuốc co hồi tử cung với mục đích là để tránh các nguy cơ biến chứng, nhiễm trùng. Sản phụ có thể yên tâm vì việc dùng các thuốc giảm đau không hề ảnh hưởng đến chất lượng sữa.

Đến tuần thứ hai, bác sĩ sẽ xem xét vết mổ, nếu khô sạch thì sẽ tiến hành cắt chỉ. Việc cắt chỉ thường sẽ được tiến hành sau 5 ngày ở những mẹ sinh mổ lần đầu và ở ngày thứ 7-8 với những mẹ sinh mổ lần thứ hai trở lên. Nếu khâu bằng chỉ tự tiêu, bước cắt chỉ này sẽ được bỏ qua. Khi chăm sóc sản phụ sinh mổ ở giai đoạn này cần lưu ý: sử dụng nước ấm để mẹ lau người, khi tắm cần tắm nhanh, không ngâm cơ thể trong bồn tắm. Sau khi tắm, cần dùng bông sạch thấm khô vết mổ. Có thể vệ sinh vết mổ bằng betadin hoặc povidine 10% để vết mổ nhanh liền sẹo, không nhiễm trùng. Sản phụ chớ thoa các loại thuốc kháng sinh hoặc tự ý dùng thảo dược theo truyền miệng (như lá trầu, tỏi giã) để đắp lên vết mổ.

Việc chăm sóc sản phụ sinh mổ cần cẩn trọng để giúp sản phụ mau phục hồi sức khỏe tốt (Ảnh minh họa internet)

Về chế độ dinh dưỡng

Khi chăm sóc sản phụ sinh mổ, cần tránh cho sản phụ ăn trong vòng 6 giờ sau mổ vì trong thời gian này, do tác động của thuốc trong ca mổ, nhu động ruột của sản phụ ở mức rất thấp, dạ dày hoạt động yếu, không thể tiêu hóa thức ăn như bình thường, nếu ăn dễ gây đầy hơi, táo bón. Trong ngày đầu, chỉ nên cho sản phụ uống nước lọc, nước đường, ăn cháo loãng. Đến khi sản phụ trung tiện được mới cho ăn những đồ ăn mềm, lỏng.

Sau đó, trong thực đơn dinh dưỡng chăm sóc sản phụ sinh mổ cần tăng cường thức ăn giàu đạm, canxi, tránh các loại thực phẩm dễ gây tiêu chảy hoặc dị ứng. Sản phụ nên uống nhiều nước để có nhiều sữa cho bé bú và tránh hiện tượng táo bón. Một số thực phẩm được khuyến khích: các loại thực phẩm chứa vitamin A, B, C (cam, quýt, cà rốt…) giúp kiểm soát viêm nhiễm, thực phẩm chứa vitamin K và canxi, kẽm, sắt, đồng… giúp cầm máu và làm lành vết mổ, thực phẩm giàu protein (thịt, cá, sữa, đậu…) để tạo tế bào mới giúp nhanh hình thành lớp da non…

Về chế độ vận động – nghỉ ngơi

Khi ống thông tiểu được lấy ra, người chăm sóc sản phụ sau mổ nên giúp đỡ sản phụ xuống giường để tập đi lại để nhanh hồi phục nhu động ruột, tránh táo bón. Việc lười vận động cũng có thể là nguyên nhân tạo nên các cục máu đông ở chân, tay, gây viêm phổi sau phẫu thuật, đồng thời làm tăng nguy cơ các biến chứng như dính ruột, viêm tắc tĩnh mạch… Tuy nhiên, cũng cần lưu ý, nếu sản phụ đã trải qua giai đoạn chuyển dạ khó trước khi sinh mổ hoặc mất nhiều máu trong cuộc mổ thì cần nghỉ ngơi để hồi phục năng lượng, việc di chuyển quá sớm có thể khiến sản phụ bị té, ngất.

Cho con bú

Sau khi sinh, mẹ nên cho con bú càng sớm càng tốt vì sữa non chứa rất nhiều chất dinh dưỡng và chất đề kháng tốt cho sự phát triển cũng như hệ miễn dịch của trẻ. Nhiều người chăm sóc sản phụ sinh mổ cho rằng không nên cho trẻ bú ngay vì sản phụ chưa có sữa hay sữa còn chứa thuốc tê nên ảnh hưởng cho trẻ. Tuy nhiên, điều này chưa chính xác. Nếu mẹ được gây tê trước sinh, có thể cho con bú ngay sau sinh 1 giờ. Với những mẹ được gây mê toàn thân, sau 4-6 giờ sau sinh là có thể cho bé bú. Người chăm sóc nên hỗ trợ đỡ bé để mẹ cho bé bú ở tư thế thoải mái nhất với hai mẹ con.

Sau khi sinh, mẹ nên cho con bú càng sớm càng tốt (Ảnh minh họa internet)

Vệ sinh sau sinh mổ

Sau sinh mổ, sản phụ có thể rửa mặt, súc miệng, chải răng mỗi ngày (lưu ý chọn bàn chải lông mềm để tránh chảy máu răng). Sản phụ nên tập đi tiểu sau khi rút ống thông tiểu 2-3 giờ. Người chăm sóc sản phụ sinh mổ nên giúp sản phụ lau rửa thân thể bằng nước ấm và lau khô người nếu sản phụ chưa hồi phục sức. Sang tuần thứ hai, sản phụ có thể tắm rửa bình thường nhưng cần tránh làm ướt vết mổ, không chà mạnh lên vết mổ.

Những dấu hiệu cần lưu ý

  • Sốt: Sản phụ có thể sốt do nhiễm trùng hoặc do ấm quá mức, nằm than, thiếu nước.
  • Sản dịch: Sau 3-4 ngày đầu, sản dịch có màu đỏ tươi. Sau đó, lượng sản dịch sẽ ít dần, chuyển qua màu hồng, màu nâu. Đến khoảng ngày thứ 10 sau sinh, sản dịch sẽ có màu hơi vàng hoặc không màu. Nếu sản dịch không chảy ra sau sinh hoặc có mùi hôi, sản dịch đỏ tươi trở lại thì cần báo bác sĩ ngay vì có thể bị nhiễm trùng hậu sản, sót nhau hoặc băng huyết, rất nguy hiểm.
  • Vết mổ sưng đỏ, đau hoặc tiết dịch vàng: Nếu có những dấu hiệu này, mẹ cần đi bệnh viện ngay lập tức.

(Tổng hợp)